Rada Ministrów przyjęła w środę 2 września autopoprawkę do projektu ustawy regulującej najem krótkoterminowy. Do projektu wracają przepisy pozwalające wspólnotom i spółdzielniom mieszkaniowym zakazywać najmu na doby w swoich nieruchomościach oraz uprawniające gminy do tworzenia stref, w których taka działalność będzie ograniczona lub wyłączona. Jeszcze dziś, w godz. 21.00–22.15, odbędzie się pierwsze czytanie projektu w Sejmie.

Posiedzenie Rady Ministrów 2 września, podczas którego przyjęto autopoprawkę do projektu ustawy regulującej najem krótkoterminowy, fot. KPRM

Autopoprawka została przyjęta w dniu rozpoczęcia prac parlamentarnych nad rządowym projektem, który od 21 lipca znajduje się w Sejmie. Przywraca rozwiązania usunięte przed zaakceptowaniem projektu przez Radę Ministrów 14 lipca.

W wersji przyjętej wówczas przez rząd pozostały m.in. obowiązkowa rejestracja obiektów najmu krótkoterminowego, Centralny Wykaz Turystycznych Obiektów Noclegowych oraz sankcje za działalność niezgodną z przepisami. Wykreślono natomiast możliwość ustanawiania przez gminy stref ograniczających najem oraz prawo wspólnot do decydowania, czy taka działalność może być prowadzona w budynku.

Wywołało to oburzenie części opinii publicznej, a także spór w rządzie i koalicji. Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz domagała się przywrócenia uprawnień mieszkańców i samorządów, natomiast przedstawiciele Ministerstwa Sportu i Turystyki argumentowali, że dalej idące ograniczenia nie są konieczne i mogą nadmiernie ingerować w prawa właścicieli nieruchomości. Pod koniec lipca Donald Tusk polecił ministrom ponowne uzgodnienie projektu.

– Spieraliście się, ale cieszę się, że nie pozostaliście głusi na mój apel i znaleźliście taki kształt ustawy, który uwzględnił te uwagi – powiedział premier przed środowym posiedzeniem rządu.

Wspólnota będzie mogła zablokować najem na doby

Zgodnie z przyjętą autopoprawką wspólnota mieszkaniowa będzie mogła podjąć uchwałę zakazującą świadczenia usług najmu krótkoterminowego w danej nieruchomości. Głosy właścicieli lokali będą liczone według wielkości udziałów.

W spółdzielni mieszkaniowej za zakazem będzie musiało opowiedzieć się ponad 50 proc. wszystkich uprawnionych do głosowania. Przedsiębiorca prowadzący już działalność w budynku otrzyma sześć miesięcy na jej zakończenie. Dopiero po tym okresie obiekt będzie mógł zostać wykreślony z ewidencji.

Mechanizm dotyczy tzw. innych obiektów, w których świadczone są usługi hotelarskie, a więc przede wszystkim mieszkań, apartamentów, domów i pokoi oferowanych na doby. Nie obejmuje skategoryzowanych hoteli, może natomiast dotknąć także nieskategoryzowanych aparthoteli i hosteli wpisanych do gminnej ewidencji jako inne obiekty noclegowe.

Trzy naruszenia w pół roku oznaczają wykreślenie

Mieszkańcy danej lub sąsiedniej nieruchomości, wspólnoty oraz spółdzielnie będą mogli występować o przeprowadzenie kontroli obiektu również pod kątem bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Jeżeli w ciągu sześciu miesięcy właściwe służby lub organy stwierdzą trzy naruszenia, samorząd będzie zobowiązany do wykreślenia obiektu z ewidencji. Zastąpi to obecne, mniej precyzyjne kryterium „powtarzających się uchybień”. Ponowny wpis takiego obiektu będzie możliwy dopiero po roku.

Kontrola będzie mogła dotyczyć m.in. powtarzającego się hałasu, zakłócania ciszy nocnej oraz zachowań naruszających porządek lub bezpieczeństwo mieszkańców.

Gminy z prawem do tworzenia stref zakazu

Rada gminy, na wniosek wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, będzie mogła wyznaczyć strefę, w której najem krótkoterminowy zostanie ograniczony albo całkowicie zakazany. Samorząd będzie mógł różnicować zakres uchwały w zależności od obszaru, rodzaju obiektów lub okresu obowiązywania ograniczeń.

Możliwe będzie więc objęcie zakazem jedynie najbardziej obciążonych turystycznie części miasta albo ograniczenie najmu do określonej liczby dni w roku. Wśród przesłanek ustanowienia strefy znalazły się m.in. bezpieczeństwo, porządek publiczny oraz zabytkowy charakter budynków.

Projekt uchwały będzie musiał zostać poddany co najmniej 21-dniowym konsultacjom z mieszkańcami. Sama uchwała będzie mogła wejść w życie najwcześniej sześć miesięcy po jej ogłoszeniu.

Centralny wykaz i kary do 50 tys. zł

Pozostała część rządowego projektu przewiduje uznanie za usługę hotelarską krótkotrwałego zakwaterowania trwającego nie dłużej niż 30 dni. Obiekty mają zostać objęte Centralnym Wykazem Turystycznych Obiektów Noclegowych, a ich prowadzący będą musieli posiadać wpis do właściwej ewidencji, regulamin porządkowy oraz złożyć oświadczenie o spełnianiu wymaganych warunków.

Za prowadzenie działalności bez wpisu, po jego zawieszeniu, bez wymaganej decyzji o zaszeregowaniu lub z użyciem oznaczeń wprowadzających gości w błąd będą groziły kary administracyjne do 50 tys. zł.

Większość przepisów ma wejść w życie 14 dni po ogłoszeniu ustawy. Prawo wspólnot i spółdzielni do zakazywania najmu krótkoterminowego oraz możliwość tworzenia przez gminy stref zakazu zaczną obowiązywać 1 stycznia 2028 r.

Autopoprawka została skierowana do Rady Ministrów przez ministra sportu i turystyki Jakuba Rutnickiego w trybie odrębnym, „z pominięciem wszystkich poprzednich etapów procesu legislacyjnego”. Po jej przyjęciu przez rząd projekt wraz ze zmianami przechodzi do dalszych prac parlamentarnych. Pierwsze czytanie rozpocznie się w środę o godz. 21.00.