Hotel, który kupuje posiłki od zewnętrznego operatora i następnie odsprzedaje je swoim gościom, może odliczyć VAT z otrzymanych faktur – uznał Naczelny Sąd Administracyjny. Wyrok z 7 sierpnia, sygn. I FSK 2141/23, potwierdza korzystną dla hotelarzy linię orzeczniczą.

Hotel może odliczyć VAT od usług gastronomicznych kupowanych od zewnętrznego operatora i odsprzedawanych gościom – uznał NSA. Fot. Depositphotos

Sprawa dotyczyła spółki prowadzącej hotel, która wynajęła znajdującą się w obiekcie restaurację wraz z kuchnią zewnętrznemu przedsiębiorcy. Jednocześnie zawarła z nim umowę na świadczenie usług gastronomicznych dla swoich gości.

Operator przygotowywał śniadania w formie bufetu, pakiety dla osób wyjeżdżających przed rozpoczęciem serwisu, a także obiady, kolacje i inne posiłki. Zapewniał również gastronomię podczas konferencji i szkoleń organizowanych w hotelu. Za wykonane usługi wystawiał hotelowi faktury z VAT.

Hotel następnie sprzedawał posiłki swoim gościom. Śniadania mogły być elementem usługi noclegowej, natomiast pozostałe świadczenia gastronomiczne były wykazywane na fakturach jako osobne pozycje. Spółka zapytała fiskusa, czy może odliczyć VAT od usług kupowanych od operatora restauracji i dalej odsprzedawanych klientom.

Fiskus odmówił odliczenia

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że hotel nie ma takiego prawa. Powołał się na art. 88 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT, który co do zasady wyłącza możliwość odliczenia podatku od nabywanych usług noclegowych i gastronomicznych.

Zdaniem fiskusa wyjątek dotyczący usług turystyki został usunięty z ustawy w 2008 r., a obecne przepisy pozwalają odliczać VAT od gastronomii jedynie w ściśle określonych przypadkach, m.in. przy zakupie gotowych posiłków dla pasażerów przez firmy świadczące przewóz osób.

Sądy administracyjne po raz kolejny nie zgodziły się z taką wykładnią.

Usunięcie wyjątku naruszyło prawo unijne

W momencie wejścia Polski do Unii Europejskiej ustawa o VAT przewidywała możliwość odliczenia podatku od usług gastronomicznych kupowanych przez podatników świadczących usługi turystyki, jeżeli były one opodatkowane na zasadach ogólnych, a nie w procedurze VAT marża.

Przepis ten został uchylony 1 grudnia 2008 r. W ocenie sądów oznaczało to rozszerzenie obowiązującego wcześniej ograniczenia w prawie do odliczenia VAT, czego zabrania unijna klauzula standstill. Pozwala ona państwom członkowskim zachować wyłączenia istniejące w chwili przystąpienia do UE, ale nie pozwala później zwiększać ich zakresu.

Takie stanowisko potwierdził również Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z 2019 r. w sprawie Grupy Lotos. TSUE uznał, że prawo unijne sprzeciwia się pozbawieniu prawa do odliczenia podatnika świadczącego usługi turystyki, który kupuje usługi noclegowe lub gastronomiczne i następnie je odsprzedaje.

Sądy administracyjne wskazują przy tym, że usługi hotelarskie są podstawowym elementem szerszej kategorii usług turystyki. Nie można więc ograniczać tego pojęcia wyłącznie do kompleksowych pakietów oferowanych przez biura podróży.

VAT powinien obciążać gościa, a nie hotel

NSA odwołał się również do zasady neutralności VAT. Jeżeli hotel kupuje usługę gastronomiczną po to, aby następnie sprzedać ją klientowi i naliczyć od niej podatek, ciężar VAT powinien ponosić końcowy konsument, czyli gość. Brak możliwości odliczenia powodowałby, że część podatku obciążałaby przedsiębiorcę uczestniczącego w obrocie.

Wyrok z 7 sierpnia nie jest odosobniony. W lipcu NSA wydał podobne rozstrzygnięcie w sprawie o sygn. I FSK 2333/23. W 2025 r. korzystnie dla hotelu zakończyła się także sprawa o sygn. I FSK 1063/22. Pomimo kolejnych przegranych przed sądami organy podatkowe nadal wydają interpretacje odmawiające hotelom prawa do odliczenia.

Nie dotyczy każdego rachunku z restauracji

Orzeczenie ma szczególne znaczenie dla hoteli, które nie prowadzą gastronomii samodzielnie, lecz kupują śniadania, posiłki lub catering od zewnętrznego operatora i następnie obciążają ich kosztem gości albo organizatorów wydarzeń.

Nie oznacza natomiast, że hotel może odliczyć VAT od każdego zakupu w restauracji. Nabywana usługa musi pozostawać w związku z opodatkowaną działalnością hotelu i być przeznaczona do dalszej sprzedaży klientowi. Wyrok nie obejmuje posiłków kupowanych na potrzeby własne przedsiębiorcy, spotkań wewnętrznych czy świadczeń niezwiązanych ze sprzedażą opodatkowaną.

Korzystne rozstrzygnięcia NSA dotyczą również konkretnych stanów faktycznych i nie zapewniają innym hotelom automatycznej ochrony przed sporem z fiskusem. Przy obecnym stanowisku KIS skorzystanie z odliczenia, a zwłaszcza korygowanie wcześniejszych rozliczeń, nadal wymaga oceny konkretnego modelu współpracy z operatorem gastronomii.