Jedną z podstawowych zasad obowiązujących w hotelarstwie jest pełne poszanowanie prawa do prywatności gościa hotelowego. I choć może się to wydać truizmem, goście oczekują, że to, co zdarzyło się podczas ich pobytu w hotelu, na zawsze już tam pozostanie. Jednakże oczekiwanie to może okazać się trudne do spełnienia w sytuacji, w której powszechne stało się korzystanie przez hotele ze stałego monitoringu wizyjnego.

I chociaż głównym argumentem za jego stosowaniem jest potrzeba zapewnienia najwyższego poziomu bezpieczeństwa gościom hotelowym oraz ich mieniu, nie oznacza to, że korzystanie z niego pozbawione jest jakiegokolwiek ryzyka prawnego. Wiele osób nie zdaje sobie sprawy z tego, że niekiedy prowadzenie stałego monitoringu wizyjnego oraz korzystanie z zarejestrowanych za jego pomocą nagrań może prowadzić do naruszenia prawa. W tym kontekście wydaje się, że najłatwiej o naruszenie dóbr osobistych w postaci wizerunku oraz prawa do prywatności, jak również naruszenie przepisów o ochronie danych osobowych. W skrajnych wypadkach takich naruszeń hotelarzowi grożą dotkliwe sankcje finansowe. Zastanówmy się więc, w jaki sposób prawo odnosi się do monitoringu w hotelach.

Prawo do wizerunku gościa hotelowego

Jednym z takich dóbr osobistych, chronionych na gruncie kodeksu cywilnego oraz niezależnie na gruncie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest wizerunek. Na próżno jednak szukać definicji tego pojęcia w obowiązujących aktach prawnych. Pomocne może okazać się natomiast orzecznictwo, w którym przyjmuje się, że na wizerunek człowieka składa się ogół zewnętrznych cech, które charakteryzują daną osobę. Innymi słowy, wizerunek definiowany jest jako wygląd człowieka, jego podobizna, jego obraz fizyczny. Według niektórych, w te ramy włączyć można dodatkowe elementy związane z wykonywanym zawodem, jak charakteryzacja, ubiór, sposób poruszania się, inne elementy identyfikujące, np. okulary, fryzura czy nawet szczególna linia profilu bądź charakterystyczny cień. W każdym wypadku chodzi o cechy nierozerwalnie związane z konkretną osobą, dla niej znamienne i decydujące o jej rozpoznawalności. Na gruncie obowiązujących przepisów cywilnych, ochronie nie podlega jednak sam fizyczny, zewnętrzny wygląd człowieka, ale jedynie prawo do autonomicznego decydowania o zakresie i okolicznościach publicznego udostępnienia wizerunku danej osoby. Zakresem tej autonomii nie jest zatem objęte samo wykonanie zdjęcia czy sporządzenie nagrania wideo przedstawiającego wizerunek naszego gościa hotelowego, ale jedynie prawo do wyrażenia zgody lub odmowy co do publicznego udostępnienia tak uwiecznionego wizerunku. Zastanówmy się przez chwilę, czy w związku ze stosowaniem monitoringu w praktyce hotelarskiej możliwe jest naruszenie czyjegoś dobra osobistego w postaci prawa do wizerunku. Wyobraźmy sobie następującą sytuację. Do prowadzonego przez nas hotelu przyjeżdża popularna aktorka serialowa, która chce poczuć odrobinę prywatności, odpocząć od stresującej pracy i codziennych obowiązków. Gwiazda nie stroni jednak od przebywania z innymi gośćmi – tak jak inni korzysta z organizowanych przez nas wieczorów integracyjnych, zażywa kąpieli słonecznych na wygodnych leżakach przy hotelowym basenie i z uśmiechem korzysta ze wszystkich atrakcji przewidzianych w naszej ofercie. Po tygodniowych wakacjach zadowolona opuszcza nasz hotel. Pozostają jednak nagrania z hotelowego monitoringu oraz zdjęcia prezentujące aktorkę wykonane przez obsługę hotelową z ukrycia.